บทบาทของพยาบาลThe nurse’s role

สตรีตั้งครรภ์บางรายอาจจะรู้สึกเป็นทุกข์ กังวล เนื่องจากเคยมีประสบการณ์ที่ไม่ดีจากการตั้งครรภ์ครั้งก่อน

พยาบาลควรมีส่วนร่วมในการช่วยส่งเสริมให้สตรีตั้งครรภ์สามารถปรับตัวและยอมรับการตั้งครรภ์ได้ พร้อมทั้งสร้างความมั่นใจให้แก่สตรีตั้งครรภ์เกี่ยวกับการดูแลการตั้งครรภ์ครั้งนี้ เพื่อป้องกันการคลอดก่อนกำหนดซ้ำ

Some pregnant women feel distressed or anxious because of a bad experience in an earlier pregnancy.

The nurse helps the woman adjust to and accept this pregnancy, and builds her confidence in caring for it, to prevent another preterm birth.

อธิบายถึงคำจำกัดความของการคลอดก่อนกำหนด อายุครรภ์ที่สามารถคลอดได้โดยที่ไม่ถือว่าเป็นการคลอดก่อนกำหนด สาเหตุของการคลอดก่อนกำหนด ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดการคลอดก่อนกำหนด พร้อมเน้นย้ำถึงสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการคลอดก่อนกำหนด คือ เคยมีประวัติการคลอดก่อนกำหนดมาก่อน

หากเกิดภาวะคลอดก่อนกำหนด อาจจะเกิดภาวะแทรกซ้อนกับทารก เช่น ทารกหายใจเองไม่ได้ ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ ทารกต้องอยู่โรงพยาบาลนาน สตรีตั้งครรภ์และครอบครัวต้องเสียเวลา เสียค่าใช้จ่ายในการดูแลทารก ทำให้เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจขึ้นได้

พร้อมทั้งสอบถามถึงปัญหาจากการคลอดบุตรก่อนกำหนดในครรภ์ก่อน และเน้นย้ำให้สตรีตั้งครรภ์และครอบครัวเห็นถึงความสำคัญและปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในการตั้งครรภ์นี้ หากเกิดการคลอดก่อนกำหนดขึ้นอีก

The nurse explains what preterm birth means, from which week a birth no longer counts as preterm, its causes and risk factors, and stresses the most important one: having had a preterm birth before.

A baby born early may have complications, such as not being able to breathe on its own and needing a ventilator, and a long hospital stay. The mother and family lose time and pay for the baby’s care, which can cause money problems.

The nurse also asks about problems from the earlier preterm birth, and helps the mother and family see why it matters and what could happen if this baby is also born early.

ควรอาบน้ำอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เพราะในระยะนี้ต่อมใต้ผิวหนังจะมีการทำงานมากขึ้น มีเหงื่อออกมาก และควรทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก โดยการทำความสะอาดทุกครั้งหลังการขับถ่ายและเช็ดให้แห้ง

ไม่ควรกลั้นปัสสาวะ เพื่อป้องกันการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ และควรดื่มน้ำอย่างเพียงพอวันละ 8–10 แก้ว

สตรีตั้งครรภ์อาจมีตกขาวเพิ่มขึ้น ดังนั้นควรสังเกตตกขาวที่มีลักษณะผิดปกติ เช่น มีปริมาณมากกว่าปกติ มีสี กลิ่นเปลี่ยนไป หรือมีคันช่องคลอดร่วมด้วย ควรรีบมาพบแพทย์ทันที เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยหาการติดเชื้อในช่องคลอด ซึ่งการติดเชื้อบางชนิดอาจทำให้สตรีตั้งครรภ์เจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดได้

Shower at least twice a day, because in pregnancy the skin glands work harder and you sweat more. Clean the outer genitals every time after using the toilet and pat them dry.

Don’t hold your urine, to prevent urinary infection, and drink enough water: 8–10 glasses a day.

Vaginal discharge may increase in pregnancy. Watch for abnormal discharge, such as more than usual, a change in colour or smell, or itching, and see a doctor straight away to be checked for a vaginal infection, because some infections can bring on preterm labour.

ควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง หรือหลังมื้ออาหารทุกมื้อ และควรพบทันตแพทย์ตั้งแต่ระยะแรกของการตั้งครรภ์ หากพบฟันผุหรือมีเหงือกอักเสบจะได้ทำการรักษาตั้งแต่ระยะแรก ๆ

หากปล่อยไว้จนฟันผุลุกลามในช่องปาก จะสามารถถ่ายทอดเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของฟันผุจากแม่สู่ลูกได้ และอาจทำให้เกิดภาวะคลอดก่อนกำหนด ทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย และภาวะทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์

Brush your teeth at least twice a day or after every meal, and see a dentist early in pregnancy, so that tooth decay or gum disease can be treated early.

If decay is left to spread, the germs that cause it can pass from mother to baby, and it may lead to preterm birth, low birth weight and poor growth of the baby in the womb.

แนะนำการเพิ่มน้ำหนักตัวในขณะตั้งครรภ์ที่เหมาะสม เช่น สตรีตั้งครรภ์ที่มีดัชนีมวลกายต่ำกว่าปกติ (BMI < 18.5 kg/m²) ควรมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 12.5–18 กิโลกรัม

ส่วนสตรีตั้งครรภ์ที่มีดัชนีมวลกายมากกว่าปกติ (BMI ≥ 25 kg/m²) ควรมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 7–11.5 กิโลกรัม เท่านั้น

Aim for a healthy weight gain in pregnancy. For example, a woman who is underweight (BMI below 18.5 kg/m²) should gain about 12.5–18 kg.

A woman who is overweight (BMI 25 kg/m² or more) should gain only about 7–11.5 kg.

ควรรับประทานยาบำรุงเลือดอย่างสม่ำเสมอ โดยควรเว้นระยะจากการดื่มนมหรือแคลเซียม เพื่อให้ธาตุเหล็กถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ดี

ควรเลือกรับประทานอาหารที่เสริมธาตุเหล็ก เช่น เนื้อสัตว์ ตับสัตว์ ถั่ว และผักใบเขียว

หากสตรีตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจาง จะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดและทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อยอีกด้วย

Take your iron tablets regularly, apart from milk or calcium, so that the body absorbs the iron well.

Choose iron-rich foods such as meat, liver, beans and green leafy vegetables.

Anaemia in pregnancy also raises the risk of preterm birth and low birth weight.

สตรีตั้งครรภ์ควรงดการดื่มสุรา การสูบบุหรี่ หรือสารเสพติดอื่น ๆ เพราะจะมีผลทำให้ทารกในครรภ์มีน้ำหนักน้อย หรืออาจเกิดการคลอดก่อนกำหนดได้

รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการได้รับควันบุหรี่มือสอง ทั้งในบ้าน ที่ทำงาน และแหล่งชุมชน หากคัดกรองได้ว่ามีสมาชิกในครอบครัวสูบบุหรี่ สตรีตั้งครรภ์ควรอธิบายให้บุคคลในบ้านเห็นถึงความสำคัญและอันตรายหากสตรีตั้งครรภ์ได้รับ และควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้บุคคลขณะสูบบุหรี่

อีกทั้งควรหลีกเลี่ยงการได้รับฝุ่นควันพิษทั้งหลาย ที่กำลังเป็นปัญหามากในชุมชนเมืองทั่วประเทศ สตรีตั้งครรภ์ควรติดตามสถานการณ์มลพิษอยู่เสมอ หากจำเป็นต้องเดินทางไปบริเวณที่มีฝุ่นควันพิษ ควรผูกหน้ากากอนามัยปิดปากและจมูก และรักษาความสะอาดโดยใช้น้ำสะอาดกลั้วคอแล้วบ้วนทิ้งวันละ 3–4 ครั้ง หากสูดดมหรืออยู่ในบริเวณที่มีหมอกควัน

เมื่อมีอาการผิดปกติของระบบทางเดินหายใจ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

Do not drink alcohol, smoke or use other drugs, because they can make the baby small or lead to preterm birth.

Also avoid second-hand smoke at home, at work and in public places. If someone in the family smokes, explain to them why it matters and how it can harm you, and stay away from people while they smoke.

Avoid smoke and haze pollution, a big problem in cities across the country, and follow the air-quality news. If you must go where the air is polluted, wear a face mask over your mouth and nose, and if you breathed in the smoke or were in the haze, gargle with clean water and spit it out 3–4 times a day.

If you have breathing problems, see a doctor straight away.

สามารถทำงานได้ตามปกติ ถ้าไม่มีภาวะแทรกซ้อน การทำงานที่ต้องนั่งทำงานนาน ๆ ควรเปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ และควรนั่งโดยมีที่รองเท้าเพื่อยกขาสูง

หลีกเลี่ยงการทำงานที่ต้องยืนนาน ๆ การยกของหนัก หรือการขึ้นลงบันไดบ่อย ซึ่งอาจทำให้เกิดการคลอดก่อนกำหนดได้

อีกทั้งควรชี้แจงถึงลักษณะงานที่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย การคุ้มครองลูกจ้างหญิงตั้งครรภ์ว่าไม่ควรกระทำ เช่น งานเกี่ยวกับเครื่องยนต์ที่มีความสั่นสะเทือน งานยก แบก หาม ของหนักเกิน 15 กิโลกรัม การทำงานล่วงเวลา เป็นต้น

สตรีตั้งครรภ์ไม่ควรเดินทางไกล เพราะจะทำให้ได้รับความกระทบกระเทือน อาจทำให้คลอดก่อนกำหนดได้

You can work as usual if there are no complications. If you sit for long, change position often and rest your feet on a footrest to raise your legs.

Avoid standing for long, lifting heavy things or going up and down stairs often, which may lead to preterm birth.

Know which work the law protecting pregnant employees rules out, such as work with vibrating engines, lifting or carrying loads over 15 kg, and overtime.

Avoid long journeys, because the jolting may lead to preterm birth.

การตั้งครรภ์ปกติไม่มีข้อห้าม แต่ถ้าสตรีตั้งครรภ์มีภาวะเสี่ยงต่อการเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด ควรงดการมีเพศสัมพันธ์

เพราะการกระตุ้นบริเวณหัวนมหรืออวัยวะเพศจะกระตุ้นการหลั่งของสารออกซิโทซิน ทำให้มดลูกมีการหดรัดตัว และสารพรอสตาแกลนดินในน้ำอสุจิจะกระตุ้นให้เกิดการหดรัดตัวของมดลูกและทำให้ปากมดลูกนุ่ม

In a normal pregnancy sex is not forbidden. But if you are at risk of preterm labour, you should avoid sex.

Stimulating the nipples or genitals releases oxytocin, which makes the womb contract, and prostaglandins in semen also cause contractions and soften the cervix.

สตรีตั้งครรภ์ควรหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้เกิดความเครียด ควรหาวิธีการที่ช่วยให้ร่างกายและจิตใจผ่อนคลาย เช่น การทำสมาธิ การฟังเพลงเบา ๆ การอ่านหนังสือ เป็นต้น

Avoid stressful situations and find ways to relax body and mind, such as meditation, soft music or reading.

ทุกครั้งที่มาตรวจตามนัด สตรีตั้งครรภ์จะได้รับการประเมินสภาพร่างกายทั่วไป ชั่งน้ำหนัก วัดความดันโลหิต และตรวจปัสสาวะเพื่อตรวจหาไข่ขาวและน้ำตาล

หากผลการตรวจเป็นบวก แพทย์อาจให้มีการตรวจวินิจฉัยเพิ่มขึ้น และในกรณีที่สตรีตั้งครรภ์มีอาการผิดปกติ แพทย์จะมีการนัดตรวจที่บ่อยขึ้น

At every check-up you get a general examination, weighing, a blood-pressure check and a urine test for protein and sugar.

If a result is positive, the doctor may order more tests, and if you have problems the doctor will see you more often.